This title slide is for a presentation titled "Profilaktyka choroby niedokrwiennej serca" (Prevention of Ischemic Heart Disease). The subtitle lists the author, date, and institution.

Profilaktyka choroby niedokrwiennej serca

Autor: [Imię i Nazwisko] Data: [Data] Miejsce: [Instytucja]

Source: Prezentacja akademicka

The slide introduces ChNS as myocardial ischemia caused by arterial atherosclerosis. It notes 17.9 million global deaths annually per WHO data, making it the world's leading cause of death.

Wprowadzenie

• ChNS: niedotlenienie mięśnia sercowego spowodowane miażdżycą tętnic
• Globalnie: 17,9 mln zgonów rocznie (dane WHO)
• Główna przyczyna śmierci na świecie

Globally, the disease causes 17.9 million deaths annually (WHO 2023), while in Poland it leads with 70,000 deaths per year. Incidence peaks at ages 65-75 for both sexes, with a 20% decline in Poland since 2000.

Epidemiologia

• 17,9 mln: zgonów rocznie (świat)

dane WHO 2023

• 70 tys.: zgonów rocznie (Polska)
1. miejsce wśród chorób
• 65-75 lat: szczyt zachorowalności

u obu płci

• 20%: spadek od 2000 r.

trend w Polsce Source: WHO 2023

Atherosclerosis forms plaques in coronary arteries, causing stenosis, myocardial ischemia, and plaque thrombosis that leads to acute myocardial infarction. Key risk factors include inflammation, dyslipidemia, and hypertension.

Patofizjologia

• Miażdżyca: blaszki miażdżycowe w tętnicach wieńcowych → stenozę naczyniową
• Stenozą → niedokrwienie mięśnia sercowego (ischemia)
• Zakrzepica blaszek → ostry zawał serca
• Czynniki ryzyka: stan zapalny, dyslipidemia, hipertensja

The slide "Czynniki ryzyka" divides risk factors into non-modifiable (age over 45 in men/55 in women, male sex, genetic factors like familial hypercholesterolemia) and modifiable ones. Modifiable risks include smoking, unhealthy diet high in cholesterol/saturated fats, physical inactivity, hypertension, diabetes, and obesity (BMI >30 kg/m²).

Czynniki ryzyka

| • Wiek (ryzyko rośnie po 45. u mężczyzn, 55. u kobiet)

• Płeć (mężczyźni bardziej narażeni we wcześniejszym wieku)
• Czynniki genetyczne (rodzinna hipercholesterolemia, historia ChNS w rodzinie) | • Palenie tytoniu
• Niezdrowa dieta (wysoki cholesterol, tłuszcze nasycone)
• Brak aktywności fizycznej
• Nadciśnienie tętnicze
• Cukrzyca
• Otyłość (BMI >30 kg/m²) |

This slide lists non-modifiable risk factors: age (risk ↑ after 45 years in men, 55 in women), male sex (2x higher disease risk), and genetics (familial hypercholesterolemia, FH). These factors cannot be changed and elevate the likelihood of the condition.

Czynniki niemodyfikowalne

• Wiek: ryzyko ↑ >45 lat (mężczyźni), >55 lat (kobiety)
• Płeć męska: 2-krotnie wyższe ryzyko zachorowania
• Genetyka: rodzinne hipercholesterolemie (FH)

Source: Profilaktyka choroby niedokrwiennej serca

The slide "Czynniki modyfikowalne" (Modifiable Factors) lists key lifestyle and health risks. These include tobacco smoking, obesity (BMI > 30 kg/m²), physical inactivity, saturated fat-rich diet, chronic stress, and conditions like hypertension, dyslipidemia, and diabetes.

Czynniki modyfikowalne

• Palenie tytoniu
• Otyłość (BMI > 30 kg/m²)
• Brak aktywności fizycznej
• Dieta bogata w tłuszcze nasycone
• Przewlekły stres
• Nadciśnienie, dyslipidemia, cukrzyca

Smoking increases heart attack risk by 200%, lack of physical activity raises coronary heart disease risk by 50%, and alcohol abuse elevates mortality risk by 40%. A healthy diet, per the Framingham study, reduces overall mortality by 30%.

Styl życia – wpływ na śmiertelność

• +200%: Ryzyko zawału

Palenie tytoniu

• +50%: Ryzyko ChNS

Brak aktywności fizycznej

• -30%: Śmiertelność ogólna

Zdrowa dieta (Framingham)

• +40%: Ryzyko śmiertelności

Nadużywanie alkoholu Source: Framingham Study et al.

The slide contrasts primary prevention, which prevents cardiovascular disease in healthy people via lifestyle changes like quitting smoking, exercise, and healthy diet, with secondary prevention, which avoids complications in CVD patients through drugs (statins, antihypertensives), cardiac rehab, and risk control.

Profilaktyka pierwotna i wtórna

Quitting smoking immediately lowers carbon monoxide levels, improves HDL after 2-3 weeks, halves heart attack risk after 1 year, and normalizes risk after 15 years. Nicotine replacement therapy aids the quitting process.

Rzucenie palenia – skutki i korzyści

• Natychmiastowy spadek stężenia tlenku węgla (CO)
• Poprawa poziomu HDL po 2-3 tygodniach
• Redukcja ryzyka zawału o 50% po 1 roku
• Normalizacja ryzyka po 15 latach
• Nikotynowa terapia zastępcza wspomaga rzucanie

The slide outlines WHO recommendations for 150 minutes of moderate physical activity per week, such as running or cycling. It notes benefits like 30% reduced cardiovascular risk, improved coronary perfusion, lowered blood pressure, and advises starting cautiously under supervision.

Aktywność fizyczna

• Zalecenia WHO: 150 min umiarkowanej aktywności/tydzień (bieganie, rower)
• Redukcja ryzyka ChNS o 30%
• Poprawa perfuzji wieńcowej
• Obniżenie ciśnienia tętniczego
• Rozpoczynać ostrożnie pod kontrolą

The slide highlights the Mediterranean diet (fruits, vegetables, fish, olive oil), backed by PREDIMED showing a 25% reduction in cardiac events, and the low-sodium DASH diet for blood pressure control. It also recommends limiting saturated fats, salt to under 5 g/day, and added sugars.

Dieta

• Dieta śródziemnomorska: owoce, warzywa, ryby, oliwa z oliwek
• PREDIMED: -25% zdarzeń sercowych
• Dieta DASH: niskosodowa dla kontroli ciśnienia
• Ogranicz tłuszcze nasycone
• Sól: <5 g/dzień
• Redukuj cukier dodany

Source: PREDIMED, DASH

The slide on body weight control lists ideal BMI as 18.5–24.9 kg/m² and waist circumference under 94 cm for men or 80 cm for women. It recommends a 500 kcal daily caloric deficit through combined diet and physical exercise.

Kontrola masy ciała

• Idealny BMI: 18,5–24,9 kg/m²
• Obwód pasa: <94 cm (mężczyźni), <80 cm (kobiety)
• Deficyt kaloryczny: 500 kcal/dzień
• Połączenie diety i ćwiczeń fizycznych

Source: Profilaktyka ChNS

The slide on hypertension sets a therapeutic target of <130/80 mmHg, recommending ACE inhibitors, beta-blockers, and diuretics. It also advises a low-sodium diet with salt reduction and regular home monitoring.

Nadciśnienie

• Cel terapeutyczny: <130/80 mmHg
• Leki: inhibitory ACE, beta-blokery, diuretyki
• Dieta niskosodowa: redukcja soli
• Monitorowanie domowe: regularna kontrola

The slide on lipid disorders lists key therapeutic targets: LDL below 1.8 mmol/L for high-risk patients and triglycerides below 1.7 mmol/L. It also specifies minimum protective HDL levels as above 1.0 mmol/L for men and above 1.3 mmol/L for women.

Zaburzenia lipidowe

• <1.8 mmol/L: LDL (wysokie ryzyko)

Cel terapeutyczny dla wysokiego ryzyka

• >1.0 mmol/L: HDL mężczyźni

Poziom ochronny minimalny

• >1.3 mmol/L: HDL kobiety

Poziom ochronny minimalny

• <1.7 mmol/L: Triglicerydy

Cel terapeutyczny

Diabetes increases cardiovascular disease risk 2–4-fold, targeting HbA1c <7% for therapy. First-line treatment is metformin, with SGLT2 inhibitors providing cardiovascular benefits and regular glycemia monitoring required.

Cukrzyca

• Zwiększone ryzyko ChNS: 2–4-krotne
• Cel terapeutyczny: HbA1c < 7%
• Leczenie pierwszego rzutu: metformina
• Korzyści sercowo-naczyniowe: inhibitory SGLT2
• Regularny monitoring glikemii

Source: Profilaktyka choroby niedokrwiennej serca

Chronic stress elevates cortisol and catecholamine levels, causing hypertension and heart arrhythmias. Reduction strategies include meditation, yoga, CBT therapy, and 7-9 hours of sleep nightly.

Stres

• Chroniczny stres: wzrost kortyzolu i katecholamin
• Skutki: nadciśnienie tętnicze, arytmie serca
• Redukcja: medytacja i joga
• Terapia CBT (poznawczo-behawioralna)
• Sen: 7-9 godzin na dobę

Source: Profilaktyka choroby niedokrwiennej serca

The slide details pharmacological treatments for cardiovascular disease, including statins (e.g., atorvastatin) for >50% LDL-C reduction and plaque stabilization, low-dose ASA (75-100 mg/day) for antiplatelet and thromboembolic prevention, beta-blockers for heart rate and blood pressure control, and ACE inhibitors for hypertension management and cardioprotection. It also highlights personalizing therapy per ESC risk guidelines and polypills for better adherence.

Leczenie farmakologiczne

• Statyny (atorwastatyna): redukcja LDL-C >50%, stabilizacja blaszek miażdżycowych
• ASA 75-100 mg/dobę: działanie antyagregacyjne, prewencja zakrzepowo-zatorowa
• Beta-blokery: kontrola częstości serca i ciśnienia tętniczego
• Inhibitory ACE: leczenie nadciśnienia, ochrona mięśnia sercowego
• Personalizacja terapii wg ryzyka (wytyczne ESC)
• Polypill: kombinacja leków dla lepszej adherencji?

Source: Wytyczne ESC

The slide "Programy zdrowia publicznego" outlines key public health initiatives. It highlights Poland's National Health Program for education and screening, POLKARD for cardiology prevention, WHO Global Hearts against NCDs, anti-tobacco policies, and health education for lifestyle promotion.

Programy zdrowia publicznego

• Narodowy Program Zdrowia (Polska): edukacja i screening populacyjny
• Program POLKARD: kompleksowa profilaktyka kardiologiczna
• WHO Global Hearts: globalna strategia walki z ChNS
• Polityka antytytoniowa: redukcja palenia i ekspozycji na dym
• Edukacja zdrowotna: promocja stylu życia i kontroli czynników ryzyka

The conclusion slide summarizes key heart health recommendations: don't smoke, exercise regularly, eat healthily, and control risk factors. It motivates action with "Act today – your heart will thank you!" and includes contact details.

Podsumowanie

• Nie pal

• Ruszaj się regularnie
• Jedz zdrowo
• Kontroluj czynniki ryzyka

Działaj dziś – serce Ci podziękuje!

Kontakt: [dane kontaktowe]

Kluczowe zalecenia

Source: Profilaktyka choroby niedokrwiennej serca